8:00 - 19:00

ساعات کاری: ما دوشنبه - جمعه

975.789.098

تماس برای مشاوره رایگان

اینستاگرام

تلگرام

جستجو
 

سبک معماری گوتیک

سبک معماری گوتیک

سبک گوتیک:

     معماری گوتیک سبکی مذهبی و همواره در خدمت کلیسا بود، نوع ارتباطات آن دوران به صورت عمودی تعریف ‌شده است.  بدین صورت که تمام ابعاد و جنبه‌های زندگی در جهت خداوند و برای خداوند تعریف می‌شد و یکی از ویژگی‌های معماری سبک گوتیک، قوس نوک تیز است.  این نوع طاق قبل از این‌که در معماری قرون وسطی به کار گرفته شوند، در شرق نزدیک، در زمان پیش از اسلام و نیز معماری اسلامی استفاده می‌شد.  در نتیجه به نظر می‌رسد که معماری شرق نزدیک و خاورمیانه برای بناهای فرانسه مانند کلیسای جامع Autun الهام‌بخش بوده در غیر این صورت به سبک رومی هست.

دوره معماری در اروپا طی سده‌های سیزده و چهارده شکل گرفته و شکل گیری آن در این دو ‏سده مراحلی را طی نموده ‌است که به نظر می‌رسد، آن را در سه دوره گوتیک آغازین، گوتیک ‏پیشرفته و گوتیک پسین بررسی نماییم.  هنر معماری گوتیک در میان سال های ۱۱۳۷ و ۱۱۴۴ (میلادی) در جریان بازسازی کلیسای سنت دنیس فرانسه پا به عرصه وجود گذاشت و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در اروپا معمول بود.  هنر گوتیک در میان دو دوره رمانسک و رنسانس واقع شده است و تا قبل از دوره مدرن گوتیک به عنوان یک صفت منفی به کار می رفت و فیلاریته از آن به عنوان هنر فلاکت زده یاد می کند.  کلیسای نتردام پاریس از نمونه های برجسته ی معماری گوتیک به شمار می رود.

کلیسای نتردام -پاریس

الف ) گوتیک آغازین (معماري گوتيك فرانسوي):  گوتیک شعله‌سان  Flamboyant اصطلاحی است که از حدود سال ۱۳۵۰ میلادی به سبک درهم پیچیده‌ای در معماری سبک گوتیک در فرانسه اطلاق گردید که تا زمان معماری رنسانس یعنی اوایل سده ۱۶ ادامه یافت.  معمولاً برای توصیف ساختمان‌های فرانسه استفاده می‌کردند که اغلب آن ها کلیسا بودند.  این اصطلاح گاهی اوقات در اوایل دوره معماری گوتیک انگلیسی هم استفاده می شود که همزمان با تزیینات به کار رفته در سبک گوتیک بود.

 شاخصه بنیادین گوتیک شعله‌سان، آرایش عناصر فنی و تزئینی بود به دلیل اینکه در حقیقت این سبک، نوآوریِ سازه‌ایِ مهمی ارائه نداده بود.  درهم پیچیدگی‌های تزئینی فُرم‌ها و آرایه‌های توری شکل، با الگوهای منحنی‌های دوگانه و خطوط پُر پیچ و خم که یادآور شعله هستند از عناصر بارز این سبک به شمار می‌رود.

آغاز معماری گوتیک در فرانسه بود، ولی با دوباره ساختن کلیسای ‏سن دنی پاریس، این کلیسا یکی از بزرگترین و قدیمی ترین بناهای عصر گوتیک و یکی دیگر از آثار معماری گوتیک آغازین، کلیسای لائون که در سال ۱۱۶۰ میلادی حدود ‏چهل سال بعد، یعنی در سال ۱۲۰۰ میلادی تکمیل گردید.  هر چند که این کلیسا بسیاری از ‏ویژگی های رومانسک را دارد، ولی همین عناصر ساختمانی را با المان های معماری سبک گوتیک مانند ‏طاق جناغی و قوس تیزه دار در هم آمیخت محراب و جایگاه خوانندگان، مدت زمانی پس از ‏تکمیل کلیسا توسعه یافت که از جمله ویژگی های رومانسک قابل تشخیص شده و قابل مشاهده است.

کلیسای ‏سن دنی پاریس

 ب) معماری گوتیک پیشرفته (معماری گوتیک در انگلستان): معماری گوتیک از شارتر وایل دوفرانس چون سیلی به سوی ایالت فرانسه ‏سرازیر شد و از مرزها عبور کرد و به کشور انگلستان قدم نهاد.  انگلستان با روی باز معماری ‏جدید را پذیرفت و علت آن هم این بود که نیمی از کشور انگلستان در قلمرو فرانسه بود.  اسلوب ‏معماری گوتیک در انگستان به سه مرحله تقسیم می‌شود.  گوتیک نخستین، گوتیک مزین، ‏گوتیک قائم. در معماری سبک گوتیک آغازین در انگلستان پنجره‌های بسیار بلند و نوک تیز و ‏طاق هایی به همین روش پدیدار شد که سبک نیزه‌ای نام گرفت .

كليساي جامع شارتر

معماری گوتیک در مرحله مترقی با پشت سر گذراندن تجربه ‏های بسیار به طور بسیار چشمگیری از معماری شیوه رومانسک و حتی گوتیک آغازین متمایز ‏گردید.  در میانه سده سیزدهم معماری گوتیک به اوج اعتلای خود رسید، در همین زمان ‏کلیساهای جامع رنس، آمین، بووه، بورژ بنا شدند که هم مشخص یه بلندی و سبکی کم ‏سابقه و باریکی جزرها و نازکی دیوارها، کشیدگی برج ها و منارها و تیزی سر مناره‌ها، تکرار و ‏تاکید قائم های ساختمانی بودند.

معماری گوتیک پسین: دوره سوم یا آخر گوتیک را باید دوران اعتلا و همچنین پایان این ‏شکوه و عظمت و ظرافت دانست.  در این زمان معمار گوتیک تلاش وسیعی در جهت ایجاد ‏قوس های متقاطع داشت که فشار طاق را بدون واسطه سر ستون ها مستقیماً به پایه‌های بنا منتقل ‏کند. پنجره‌های وسیع تری جای پنجره‌های وسیع پیشین را گرفتند و شبکه‌های داخلی آن به ‏صورت شعله‌های آتش در می‌آمد و نوارهای متقاطع به شکل ابرو در آن تعبیه شدند.

کلیسای جامع میلان-ایتالیا

در طاق­ضربی وزن گنبد توسط جناغی‌ها تحمل می­‌شود که علاوه بر این، نوک گنبد کلیسا تیز و متوجه آسمان است.  توجه به این که دو خصیصه در معماری‌های قبل از گوتیک، و به خصوص رُمانسک، نیز به نحوی وجود داشته و دستاورد بزرگ معماری در قرن‌های دوازدهم و سیزدهم، یعنی دوران ولادت سبک گوتیک، به کارگرفتن همزمان این دو وجه ممیزه در ساخت بناهای عظیمی بود که تا امروز نظیرشان به لحاظ ارتفاع و ضخامت و عظمت مشاهده نشده است.  استفاده­‌ی بسیار چیره‌­دستانه از جناغی، گنبد نوک‌­تیز و معمولاً مضاعف از آن رو صورت می‌­گرفت تا سطح بیشتری از پلان زیر بنا قرار گیرد.

 تکنیک‌های جدیدی به کار گرفته می­‌شدند تا بتوان گنبدها را تا سر حد امکان به اوج آسمان فراز برد و علاوه بر این از فضای دیوارهای بینابین برای خلق پنجره­های بزرگ‌تری استفاده کرد که معماران داخلیِ این کلیساها معمولاً آن ها را با ویترای تزیین می­‌کردند.

پیکر تراشی در معماری گوتیک: پیکرتراشی گوتیک به طور کامل از کلیساهای این دوره پدیدار ‏شد، و بر روی درهای غربی که دروازه‌های ورود به اورشلیم بهشت آسا و سردرهای شاهی پنداشته ‏می شدند، قرار گرفتند.  پیکره‌های سردر غربی کلیسای « شارتر» که به صورت یکپارچه از کار ‏در آمده‌اند، عظمت و قدرت مسیح را نمایان می‌کنند.  نقطه اوج پیکرتراشی گوتیک را در بعضی از تندیس های کلیسای « رایمز» (۱۲۹۹- ۱۲۲۵ م) می‌‏توان دید، و از همه مشهورتر در این کلیسا مجموعه‌ای به نام ملاقات وجود دارد که در آن ‏صحنه حضرت مریم (س) دارای شخصیت کاملا متمایزی است، آن هم به خاطر انحنایی که به ‏بدن داده شده و به صورت موزونی بدن را برگردانده و به سوی ملاقات کنندگان متمایل شده ‏است .

پیکرهایی در کلیساس بامبرگ-آلمان

نقاشان دوره گوتیک: بزرگترین نقاش این دوره جوتو بود که نقاشی هایی دیواری در کلیسای آرنا خلق کرد.  اثر «سوگواری مسیح» جیوتو بسیار معروف است.  این اثر برای دیوار در اندازه بزرگ طراحی شده بود و بر خلاف آثار پیشین که طرح بزرگ شده ای از یک مینیاتورهای نسخ خطی و آثار پیشین شلوغ اما آثار او ساده تر بود.

نقاشان دوره گوتیک:
جوتو
مارتینی
جنتیل دافابریانو

سوگواری مسیح

دوره گوتیک در فرهنگ جهان دوران استیلای مذهب و بالاخص کلیسا، بر جوامع بوده و نوع ارتباطات در آن دوران به صورت عمودی تعریف می‌شد، بدین معنا که تمام ابعاد و جنبه‌های زندگی در جهت خداوند و برای خداوند تعریف می‌شد.  دوره گوتیک با ظهور اومانیسم پایان یافت و البته عده‌ای دوره رنسانس را دشمن گوتیک می‌دانند.

drmohajeri

[email protected]