هوشنگ سیحون (۱ شهریور ۱۲۹۹ تهران – ۵ خرداد ۱۳۹۳ ونکوور کانادا) معمار، طراح، نقاش و مجسمه‌ساز سرشناس و نامدار اهل ایران بود. وی استاد معماری و رییس سابق دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و طراح بنای یادبودی آرامگاه بوعلی‌سینا و طراح آرامگاه‌های خیام، نادرشاه افشار، فردوسی و کمال‌الملک بوده‌است.

پس از پایان تحصیل معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، به دعوت آندره گدار (رئیس اداره باستان‌شناسی وقت ایران) برای ادامه تحصیل راهی پاریس می‌شود و در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس (بوزار) طی حدود ۳ سال تحت تعلیم اوتلو زاوارونی به تکمیل دانش معماری خود می‌پردازد و در سال ۱۹۴۹ به درجه دکترای هنر می‌رسد. او در بازگشت به ایران در سن ۲۳ سالگی نخستین اثر معماری خود که بنای یادبودی بر آرامگاه بوعلی سینا بوده است را طراحی می‌کند. سیحون در طول سال های فعالیت خود عضو شورای ملی باستان‌شناسی، شورای عالی شهرسازی، شورای مرکزی تمام دانشگاه های ایران و کمیته بین‌المللی ایکوموس (Icomos)، وابسته به یونسکو در پیش ازانقلاب بوده و به مدت ۱۵ سال مسؤولیت مرمت بناهای تاریخی ایران را برعهده داشته است .وی بیش از دو دهه در ونکوور کانادا زندگی کرد و شهروند افتخاری فرانسه هم نیز بود. همسر سابق و معصومه سیحون نیز نقاش و صاحب گالری سیحون در تهران بود. هوشنگ سیحون معمار ایرانی روز پنجم خرداد سال 1393 در خارج از کشور درگذشت.

آثار هوشنگ سیحون

آرامگاه نادرشاه افشار در مشهد

آرامگاه کمال الملک در نیشابور

آرامگاه ابوعلی سینا در همدان(۱۹۵۱)

آرامگاه خیام در نیشابور(۱۳۳۸)

بازسازی و طراحی آرامگاه فردوسی در توس بر پایه طرح پیشین، در سال ۱۳۴۷

مقبره عباس میرزا و بعضی دولتمردان قاجار

ساختمان بانک سپه در تهران

بنای موزه توس (۱۳۴۷)

مرکز فرهنگی یزد

سازمان نقشه برداری کل کشور

کارخانه نخ‌ریسی کوروس اخوان

کارخانه آرد مرشدی

سینما آسیا

سینما سانترال

کارخانه کانادا درای (زمزم فعلی) در تهران و اهواز

و حدود ۱۵۰ پروژه مسکونی خصوصی

3 اثر برگزیده

1- آرامگاه کمال الملک در نیشابور

بنای آرامگاه کمال‌الملک که در ضلع شمالی مقبره‌ی فریدالدین عطار نیشابوری قرار گرفته، دارای مساحت زیربنای ۲۸ متر مربع و شش ایوانچه‌ی مقعر است که داخل فرورفتگی ایوانچه‌ها، با کاشی معرق نفیس، به رنگ‌های لاجوردی و سفید، زینت یافته است. این بنا، تلفیقی از معماری سنتی و مدرن که به گونه‌ای نمادین، طاق تویزه و ایوان را در ذهن تداعی می‌نماید. مصالح به کار رفته در بنای آرامگاه، بتون، سنگ، کاشی و … می‌باشد. استفاده از قوس ها و پوشش، اشکال هندسی مخروطی شکلی را بوجود آورده‌اند که ابتکاری هندسی و اوج خلاقیت معماری را در بهره‌گیری از عناصر معماری سنتی ایران در ترکیبی جدید و موزون نشان می‌دهد. تزیینات استفاده شده برای آرامگاه کمال الملک کاشی معرق که نقوش آن ها بسیار هنرمندانه بر روی سطوح منحنی نما بکار گرفته شده‌اند و به سمت خط تقارن قوس‌ها این نقوش کوچک و کوچک‌تر می‌شوند. به گفته سیحون، کاشی معرق، معماری کاشان یعنی محل زادگاه کمال الملک را یادآور می‌شود. نمای بنا و تزیینات و همچنین رنگ کاشی‌ها، هماهنگی فراوانی با آرامگاه عطار، دارد؛ به گونه‌ای که شاید بازدید کننده در نگاه نخست گمان کند که این بناها بخشی از هم هستند. در این بنا نیز همانند آرامگاه خیام هندسه نقشی شایان توجه و پیوند عمیق این بنا را با نظام معماری ایرانی برقرار کرده ‌است.

2.آرامگاه خیام در نیشابور

 آرامگاه خیام معروف ترین جاذبه گردشگری شهر نیشابور و نمادی برجسته از معماری نوین ایرانی محسوب می شود. این آرامگاه در سال ۱۳۳۸ بر اساس طرحی از معمار فقید، هوشنگ سیحون ساخته و در ۱۲ فروردین ۱۳۴۲ طی مراسم باشکوهی افتتاح شد. طرح این آرامگاه از زندگی، زمانه و اندیشه های خیام گرفته شده است و سه ویژگی ریاضی دان، ستاره شناس و شاعر بودن او را به نمایش می گذارد. آرامگاه خیام در باغی در جنوب شرقی شهر نیشابور واقع شده و امامزاده و مسجد محمد محروق نیز در نزدیکی آن قرار دارد. این سازه زیبا و با شکوه با شماره ۱۱۵۷ در سال ۱۳۵۴ توسط وزارت فرهنگ و هنر به ثبت رسید. آرامگاه خیام یکی از نمونه های مشهور آرامگاه سازی در معماری ایرانی و طاق ها و تیغه های به کار رفته در بنای آن زیبایی خاصی به این مجموعه داده است. موزه خیام که در نزدیکی این آرامگاه واقع شده، مجموعه ای جذاب از ابزارهای ستاره شناسی قدیم را در خود جای داده است.

3.آرمگاه ابوعلی سینا

بنای ابتدایی این آرامگاه در زمان قاجاریه ساخته شد و در سال ۱۳۳۰ انجمن آثار ملی ایران به مناسبت هزارمین سال روز تولد ابوعلی سینا تصمیم به تجدید بنای آن گرفت. طرح و نقشه بنای فعلی توسط مهندس هوشنگ سیحون به سبک معماری قرنی که بوعلی سینا در آن می زیسته از روی قدیمی‌ترین بنای تاریخ دار اسلامی یعنی برج گنبد کاووس در شهر گنبد کاووس اقتباس شده است. در نیمه سال 1326 انجمن تصمیم به اجرای طرح گرفت. سال بعد هوشنگ سیحون طرح پیشنهادی را به عنوان پایان‌نامه به دانشکده هنرهای زیبای پاریس تقدیم کرد و اوایل سال 1328 ساخت این آرامگاه آغاز شد. بنای یاد بود بوعلی سینا از دو بخش آرامگاه و برج یاد بود تشکیل شده است. دیوارهای سنگی و تمام بسته آرامگاه بر گرداگرد محوطه ای نسبتا وسیع نشسته اند تا فضاهای نه چندان بزرگ این بخش – کتابخانه ، موزه و مزار – را در بر گیرند. حد فاصل دیوارهای خارجی و فضاهای داخلی تماما با خاک پر شده اند و آرامگاه جز در محل ورودی اصلی در شرق و ورودی غربی ، ارتباطی با فضای باز اطراف ندارد. انتخاب حجم خالص مخروط به عنوان اختتامیه برج، ‌هیئتی کاملا هندسی برای برج به همراه می آورد؛ که نشانگر مقید بودن طراح به نظم ، تقارن و هندسه در این بخش از مجموعه است. انتخاب جنس بتن صاف و تراشیده برای برج موجب می شود که نظم و هندسه ای که از آن سخن رفت، چشمگیرتر شود و در نهایت ، برج به شکل حجم کاملا تراشیده و خراطی شده ای بر فراز سکوی کم ارتفاع دیده شود.

سید هادی میرمیران، در ۲۳ اسفند سال ۱۳۲۳ خورشیدی در شهر قزوین چشم به جهان گشود. وی پس از اخذ مدرک دیپلم در شهر زادگاه خود، قزوین را به منظور تحصیل در رشته معماری دانشکده هنرهای زیبایی دانشگاه تهران ترک کرد. هادی میرمیران توانست به سبب استعداد شگرف خود، از همان نخستین ماه‌های حضور در دانشگاه، به عنوان دانشجویی نخبه مطرح شود. بدین ترتیب وی در سال ۱۳۴۳ خورشیدی، شروع به کار در دفتر فنی شرکت ملی فولاد ایران کرد و تا سال ۱۳۵۷ خورشیدی در همان دفتر به طراحی پرداخت.

نخستین نکته‌ای که از تمامی طرح‌های سید هادی میرمیران برداشت می‌شود، پیوند محکم آن با معماری سنتی است که گاه معماری ایرانی اسلامی (معماری ایرانی دوران اسلام) را هدف قرار می‌دهد و گاه حتی پا را فراتر گذاشته و گریزی به معماری باستانی ایرانی می‌زند. عنوان یکی از پرکارترین معماران مطرح ایرانی، طرح‌های بسیاری را در طول دوران حرفه‌ای خود ارائه داد که بسیاری از آن ها به مرحله اجرا رسیدند. با این حال طرح‌هایی نیز در بین سوابق کاری وی به چشم می‌خورند که هیچگاه از حد یک طرح ابتدایی فراتر نرفته‌اند.

آثار میرمیران

کتابخانه ملی ایران

موزه ملی آب ایران

فرهنگستان ایران میرمیران

 جموعه حرم مطهر حضرت معصومه (س)

طرح مجتمع مسکونی ایل گلی تبریز- ۱۹۹۳

طرح مجتمع مسکونی ایل گلی- تبریز

طرح شهر جدید بهارستان – ۱۹۹۳

مجموعه ورزشی رفسنجان

سرکنسولگری جمهوری اسلامی ايران در فرانکفورت

3 اثر برگزیده

1- مجموعه ورزشی رفسنجان

این مجتمع در سال 1373 طراحی و در سال 1380 ساخته شد و شامل دو بخش اصلی استخرهای سرپوشیده و روباز و سالن های ورزشی است. زیربنای ساختمان حدود 3500 متر مربع و مساحت محوطه سازی حدود 3200 متر مربع می باشد.

 یکی از پرکارترین معماران معاصر ایران که توانست کارهای با ارزشی از خود بر جای بگذارد، سید هادی میرمیران است. مجتمع ورزشی رفسنجان یکی از آثار این معمار بزرگ است. مجموعه ورزشی رفسنجان که شکل کنونی خود را از کانسپت یخچال‌های سنتی ایرانی وامدار است، یکی از مهم‌ترین آثار سید هادی میرمیران در استان کرمان به شمار می‌رود. این مجتمع همانند ترکیب فضایی یخچال های سنتی از یک بخش غیر شفاف یعنی گنبد مخروطی شکل و یک بخش شفاف شامل یک دیوار بلند و یک سقف شیشه ای مورب گسترده بر روی استخر تشکیل شده است. سقف شیشه ای شیب دار تعبیری از سایه ی دیوار بلند یخچال که تجسم فضایی یافته است. این دو جلوه خارجی متضاد، درون را به هم متصل و با هم یکپارچه می سازند.  ورزشی رفسنجان سید هادی میرمیران که به سبب طراحی خاص خود بخشی از محیط پیرامون خود به نظر می‌رسد، توانست در سال ۱۳۸۰ خورشیدی جایزه بزرگ معمار آن سال را برای میرمیران به ارمغان آورد. در طراحی این بنا، گروه بندی و تفکیک روشن کارکردها، تنظیم دقیق مسیر حرکت مراجعان و کارکنان و در نهایت اثری هماهنگ با معماری و اقلیم منطقه کویری منتهی شده است.

2.سرکنسولگری جمهوری اسلامی ايران در فرانکفورت

بنای سر کنسولگری از يک ديوار بلند شيشه ای رويت می شود، اين نحوه حضور بنا انعکاس روح فرهنگ و معماری خيال انگيز ايران است.
موقعيت زمين، خيابان و پارک اين فکر را پيش آورد که فضای خيابان شمالی و پارک جنوبی را به عنوان دو فضای عمومی شهری به يکديگر متصل سازد و از درون بنای سرکنسولگری عبور نمايد اين فضا را گالری ايران ناميديم، که در آن رفت و آمد افراد زياد است. اين فضا سر کنسولگری را به دو بخش اصلی: يکی برای فعاليت های ساده روزمره و ديگری برای فعاليت های رسمی و ديپلماتيک سر کنسولگری تقسيم می کند. بنای سر کنسولگری از ورای یک دیوار بلند شیشه ای رویت می شود، این نحوه حضور بنا انعکاس روح فرهنگ و معماری خیال انگیز ایران است. در مجموع ساختمان سرکنسولگری سبک و شفاف، شکل گرفته از احجام آزاد و معلق سنگی و سطوح بزرگ شیشه ای است و فضایی رویایی و خیال انگیز را پدید می آورد و با طبیعت اطراف خود به خوبی یکی شده ضمن آنکه از بالاترین سطح فناوری در آن بهره گرفته شده است.

3.ساختمان کانون وکلای دادگستری مرکز – تهران

استفاده از دیاگرام دو فرم و فضای بینابین این دیاگرام را می‌توان در آثار گذشته میرمیران هم مشاهده کرد، اما در چند پروژه متأخر نقش اساسی را در ساماندهی پروژه‌ها به عهده می‌گیرد. محوطه موردنظر برای احداث ساختمان کانون وکلای دادگستری مرکز، قطعه زمینی هست در نزدیکی میدان آرژانتین در شهر تهران با ابعاد تقریبی ۱۸*۵۴ (مساحت ۹۷۲) متر مربع. هدف از احداث ساختمان کانون وکلا، ایجاد مرکزی برای کار های وکلای دادگستری مرکز و بر همین اساس، دارای عملکردهای اداری، آموزشی، انتضامی، حرفه ای و جز آن هست. این بنا با استفاده از نماد ترازو به صورت دو حجم متعادل که در ۱ فضای شفاف معلق هستند، طراحی(طرح ریزی) گردیده و فضای  بین این دو حجم ۱ شکاف نور هست. خصوصیت اصلی این فضای بینابین ترکیب شدن با فضاهای عمومی و شهری است. مانند پروژه کانون وکلای دادگستری تهران(1374-1380) از جمله آثاری است که در آن از دیاگرام دو فرم و فضای بینابین استفاده شده است.

لیلا عراقیان متولد ۱۳۶۳ مهندس و معمار اهل ایران و شهرت او به خاطر معماری و طراحی پل طبیعت در تهران می‌باشد.لیلا عراقیان در رشته ریاضی دیپلم گرفت و به نقاشی هم علاقه داشت. از این که می‌دید معماری ترکیبی از ریاضیات و نقاشی است به این رشته علاقه‌مند شد. در سال ۱۳۸۰ خورشیدی در دانشگاه شهید بهشتی تحصیل در رشته معماری را آغاز کرد. لیلا عراقیان فارغ‌التحصیل معماری از دانشگاه شهید بهشتی است و در حال حاضر در سطح فوق لیسانس در دانشگاه بریتیش کلمبیا در ونکوور کانادا در حال ادامه تحصیل است. لیلا عراقیان از اعضای مؤسس شرکت سازه‌های پارچه‌ای دیبا نیز می‌باشد.

2 اثر برگزیده

1- پل طبیعت

طراحی این پل در قالب یک مسابقه انجام و عملیات اجرایی آن از اواخر ۶ ماه دوم سال ۱۳۸۹ آغاز گردید. پیش از اینکه مسابقه طراحی پل طبیعت برگزار شود، مهندسان شرکت نوسازی عباس‌آباد پژوهش‌های اولیه‌ای را در خصوص ویژگی‌های این پل انجام دادند. کارشناسان این شرکت چند مورد مهم را در طراحی این پل مدنظر قرار دادند که اولین اولویت توجه به مسائل محیط زیست در طراحی این پل بود. با توجه به اینکه پل طبیعت در نقطه‌ای واقع شده‌است که تمامی شاهراه‌های پایتخت مانند بزرگراه مدرس-همت-حقانی از بالای این پل به خوبی دید دارد، محل جانمایی آن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.

در سال ۱۳۸۷ در مسابقه طراحی پل طبیعت شرکت کرد، در سال ۱۳۸۸ طرحش برگزیده شد. پل طبیعت در سال ۱۳۹۳ خورشیدی افتتاح گردید.

2. استادیوم بی‌سی پلیس

لیلا عراقیان در بازسازی پوشش پارچه‌ای سقف و نمای استادیوم بی‌سی پلیس در ونکوور، کانادا که توسط شرکت آلمانی هایتکس تنستایل استراکچرز انجام شد، به عنوان دستیار فنی فعالیت داشته ‌است.

بیوگرافی: کامران دیبا

کامران دیبا ۱۴ اسفند ۱۳۱۵ در خاندان طباطبایی تبریز، در تهران به دنیا آمد. خاندانی با سابقه، ذی نفوذ از زمان قاجار و پدرش اسفندیار دیبا دندانپزشک بود و دختر عمویش فرح پهلوی بعد تر با محمدرضا پهلوی ازدواج کرد. او به سبب تولد در یکی از اصیل‌ترین خانواده‌های ایران، خاندان طباطبایی تبریز، و نسبت خویشاوندی با شهبانوی وقت ایران، فرح پهلوی، از شرایط خوبی برای شکوفایی استعدادهایش برخوردار بود. بنابرین او توانست علاوه بر کسب شهرت در حوزه معماری، در هنرهایی دیگری چون نقاشی و شهرسازی نیز خوش بدرخشد.

کامران دیبا تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس شهر تهران به پایان برد و پس از آن، شهر زادگاه خود را به منظور تحصیل معماری در دانشگاه هاروارد، به مقصد واشینگتن ترک کرد.  تحصیل دیبا در دانشگاه هاروارد را می‌توان نقطه عطفی در زندگی وی بر شمرد؛ چراکه وی به واسطه سطح علمی بالای این دانشگاه توانست، به کسب مهارت در فلسفه، روانشناسی و معماری بپردازد. او پس از اتمام تحصیلات عالیه خود در سال ۱۳۴۳ خورشیدی، تصمیم به اقامت در واشینگتن گرفت. ولی به سبب روحیات خاص خود نتوانست دوری از وطن را بیش از دو سال تاب بیاورد و در سال ۱۳۴۵ خورشیدی به ایران بازگشت.

دیبا شهرتش را مدیون تلفیق بی‌نظیری است که از سنت و مدرنیسم ارائه می‌داد؛ یعنی همان چیزی که معماران پیش از او، سررشته‌ای در آن نداشتند و همواره از بخشی غافل می‌شدند. لکن دیبا توانست با کنار هم گذاشتن عناصر معماری سنتی ایرانی و آنچه که خود تحت عنوان معماری مدرن آموخته بود، آثاری را خلق کند که همچنان پس از گذشت سال‌ها نیز جزو با ارزش ترین بناهای ایران به شمار می‌روند. وی می گوید از آثار “لوکوربوزیه” بسیار خوشش می آمده و آثار او و برخی کارهای “فرانک لوید- رایت” و همچنین آثار “لودویگ میس وندرو” به خاطر کم گویی و ظرافت و استفاده از تکنولوژی جدید را بر خودش تاثیرگذار می داند و اضافه می کند که تاثیر آن ها را می توان در بنای موزه دید. در موزه هنرهای معاصر تهران گالری ها حول محور یک فضای مرکزی مشابه موزه “گوگنهایم” در نیویورک اثر “فرانک لوید- رایت” روی سر هم سوار شده اند.

علاقه ی خاص او به وجوه اجتماعی معماری یا به تعبیر خود او « معماری انسانی » است. منظور او از معماری انسانی کار متعهد و سودمند برای جامعه و علاقه ی بسیار او به طراحی شهری، شهرسازی و باغ سازی نیز از همین گرایش فکری سرچشمه گرفته است. در واقع، او تمایلی به طراحی بناهای خصوصی نداشت ( تنها کار خصوصی او طراحی منزل شخصی دوستش پرویز تناولی پیکره تراش بود) و تمامی توجهش به طراحی ساختمان های عمومی و فرهنگی عام المنفعه و مسکن انبوه معطوف بود که در اغلب آن ها نقش ایده ساز و برنامه ریز را هم بازی می کرد. از طرح های مهم او در سال های پایان کارش در ایران مرکز اداری شهر اصفهان با الهام از بافت سنتی درون گراست .در سال های اقامتش در خارج از کشور در ابتدا معماری را کنار گذاشت، او می گوید معماری برای من در چارچوب کشور وسیع ، متنوع، زیبا و با فرهنگ غنی و آشنای خودم معنا داشت .

آثار کامران دیبا

موزه هنرهای معاصر تهران

پارک و فرهنگسرای شفق

دفتر مخصوص ملکه ایران

پارک و فرهنگسرای نیاوران

منزل مسکونی (موزه) پرویز تناولی

نمازخانه جنب موزه فرش

مسجد جندی‌شاپور

شهرک شوشتر

ویلای «پیرونه» (اسپانیا)

ویلای «اسپارتینا» (اسپانیا)

3 اثر برگزیده

  1. موزه هنرهای معاصر

موزه هنرهای معاصر تهران در تاریخ 22 مهر ۱۳۵۶، به کوشش و ابتکار فرح پهلوی در گوشه غربی پارک فرح (بوستان لاله کنونی) در امیرآباد تهران افتتاح شد. بنای موزه را کامران دیبا در سبک معماری مدرن و با الهام از بادگیرهای کویری ایران طراحی کرد. این موزه دارای آثار مهمی از جنبش‌های هیجان‌نمایی انتزاعی، پاپ آرت، مینی‌مالیسم، مفهومی، و فوتورئالیسم است. در گنجینه دائمی موزه بیش از ۳۰۰۰ اثر ارزشمند از نخبگان هنرهای تجسمی حفاظت می‌شود که نزدیک به ۴۰۰ عدد از آن‌ها، دارای ارزش استثنایی هستند. از جمله آثار مهم موزه، می‌توان به کارهای بسیار شاخصی از گوگَن، رُنوار، پیکاسو، ماگریت، ارنست، پولاک، وارهول، لُویت، و جاکومتی اشاره کرد.  ساختمان موزه، که یکی از نمونه های با ارزش و کم همتای معماری نوین ایران و با الهام از معماری سنتی ایران و مفاهیم فلسفی آن بنا شده است. طراحی و معماری این بنا به دست کامران دیبا انجام گرفته است که هشتی، چهارسو، معبر و گذرگاه از جمله عناصر چشم نوازی هستند و بازدیدکنندگان هنر دوست را به تأمل در هنر و فرهنگ ایران زمین وا می دارند. موزه هنرهای معاصر مرکز فعالیت ها و رویدادهای مهم هنری ایران در زمینه هنرهای تجسمی به شمار می آید. عماری منحصر به فرد مدرن این موزه، الهام گرفته شده از معماری سنتی ایران که مفهومی فلسفی با خود به همراه دارد و با استفاده ازطاق های مرسوم روستایی و نورگیرهای برگرفته از بادگیرهای کویری طراحی شده که طرح مارپیچ داخلی آن از الگویی کاملا مدرن پیروی می کند. بادگیرها به وضوح در کالبد و فرم بنا خود نمایی می کنند، بادگیرهایی که سابق نقش تهویه و جریان باد را در ساختمان داشتند اکنون وظیفه انتقال نور به داخل بنا را دارند.

2.مسجد جندی‌شاپور

مسجد دانشگاه شهید چمران در محوطه دانشگاه از طریق پیاده رو به ساختمان های دیگر متصل است. نمای مسجد از هر زاویه ای چشم نواز است (هر چند که در آینده ممکن است ساخت و سازهایی اطراف آن را محصور کنند). در دانشگاه جندی شاپور، دیبا با تبعیت از گرایش خود به طراحی شهری و شهرسازی بسیار مایل بود طرح جامع دانشگاه را تهیه کند تا بتواند مجموعه سازی دلخواه خود را انجام دهد، ولی ریاست وقت دانشگاه، که در آن واحد از چند مهندس مشاور مختلف استفاده می کرد، تمایلی به درگیری با معمار طرح جامعه نداشت و پروژه های منفرد را به دفتر او ارجاع کرد. دیبا می گوید: بعد از فکر زیاد طرح یک تاکتیک جنگی را برای تهیه یک طرح جامع پنهان ریختم. سه پایگاه با فاصله دور از هم در نظر گرفتم تا بتوانم فاصله ی میان آنها را هم در وسعت یک طرح جامع برنامه ریزی کنم. اولین پایگاه طرح سالن سرپوشیده ورزشی بود که بعدأ گسترش پیدا می کرد. طرح دوم مربوط به سالن نهارخوری دانشجویی بود که در آن نمازخانه ای در نظر گرفتم و بعدأ آن را جدا کردم و به عنوان مسجد دانشگاه  در فضای باز مقابل نهارخوری جای دادم، همه ساختمان های این مجموعه در واقع یک وسیله پیاده راهسازی هستند.

3.فرهنگسرای نیاوران

در این بنا معماری جالب و زیبا که از معماری کهن ایرانی تلفیق گرفته و به وسعت 110 هزار متر مربع در شمالی شرقی تهران واقع شده است. این بنا ساختمانی پست مدرنیستی است که با بهره گیری از عناصر معماری کهن ایرانی به صورت مینی مالیستی خودنمایی می کند.
 فرهنگسرای نیاوران یک مرکز فرهنگی – هنری است که در آن رویدادهای هنری بسیار مهمی برگزار می گردد. بنای فرهنگسرای نیاوران شامل سردر ورودی، سالن آمفی تئاتر، رستوران، حیاط، سالن گوشه (که دو سالن اصلی این بنا را به هم متصل می کند)، نگارخانه‌ها و کتابخانه است. در حقیقت ساختمان فرهنگسرا از کنار هم نشستن احجام کامل و منفرد به وجود آمده است، این احجام در یکدیگر حل نشده اند تا کل واحدی را بسازند، بلکه در کنار هم نشسته اند. بنایی است در شمال شرقی شهر تهران. معماری منحصر به فرد این مجموعه الهام گرفته از معماری سنتی ایران است که مفهومی فلسفی با خود به همراه دارد و با استفاده از طاق های مرسوم روستایی و نورگیرهایی برگرفته از بادگیرهای کویری طراحی شده است.

حسین امانت متولد سال ۱۳۲۱ شمسى (۱۹۴۲ م)، معمار ایرانی مقیم کاناداست. وی دارای ملیت کانادایی- ایرانی و پیرو آئین بهایی بود. امانت از طرف پدر اهل کاشان و از طرف مادر نیمه همدانی – نیمه کاشانی، وی دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران است. این معمار سرشناس ایرانی، پروژه های معماری زیادی در کشورهای مختلف دنیا در کارنامه دارد و در حال حاضر، دفتر وی در کانادا و در شهر ونکوور واقع شده است.

پس از پروژه پیروزمندانه برج آزادی که تا پیش از انقلاب برج شهیاد نامیده می‌شد و دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف)، نظارت و سرپرستی ساخت موزه بزرگ پاسارگاد در نزدیکی آرامگاه کوروش کبیر به او واگذار شد. امانت هم چنین معمار و طراح شماری چند از مراکز صنایع دستی، مدرسه، کتابخانه و حتی یک شهرک تفریحاتی در ساحل دریای خزر بوده‌است. او بعدها با گسترش کار خویش بناهایی در بیرون از کشور را نیز طراحی نمود، از آن دست، بنای سفارت ایران در شهر پکن، پایتخت جمهوری خلق چین، که متمایزترین سفارتخانه ناحیه دیپلماتیک در پکن است.
هر روى، امانت به غير از سبك به كار رفته در ساختمان هاى كلاسيك يونانى خود، همواره اصول هندسه و معمارى سنتى ايران را در ساختمان هاى مدرن خود اجرا كرده است. پروژ ه ها و ساختمان هاى او در حال حاضر در سرتاسر جهان به چشم مى خورند. غير از پروژه هايى كه در بالا به آن ها اشاره شد، او پروژه هاى ديگرى را هم طراحى كرده كه تعدادى از مهم ترين آن ها عبارتند از: طراحى و ساخت عبادتگاهى در ساموآى غربى، طراحى چند كارخانه در داليان چين و ساخت چندين مجتمع آپارتمانى در سانتامونيكاى كاليفرنيا و بلوك شهرى با دو برج مسكونى در سن ديه گوى كاليفرنيا. امانت در تمام اين پروژه ها، مهارت ويژه اى در به كار بردن و تركيب درون مايه هاى فرهنگ هاى مختلف از خود نشان
داده است.

بناهای طراحی‌شده توسط حسین امانت

  • ساختمان مقر بیت العدل اعظم، از ساختمان‌های حول مقام اعلی، بارگاه باب در حیفا
  • ساختمان سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری (مرکز صنایع‌دستی پیشین)، کامل شده در سال ۱۳۶۳
  • ساختمان ابن‌سینا در دانشگاه صنعتی شریف (آریامهر پیشین) در سال ۱۳۵۴
  • دارالتبلیغ بین‌المللی از ساختمان‌های حول قوس مقام اعلی
  • محفظه آثار بهایی از ساختمان‌های حول قوس مقام اعلی
  • مشرق‌الاذکار در ساموآ
  • مرکز بهاییان در ویرجینیا آمریکا
  • مرکز بهاییان در تگزاس آمریکا
  • ساختمان سفارت ایران در پکن (کامل شده در سال ۱۳۶۲)
  • برج آزادی (شهیاد سابق)
  • ساختمان دانشکده ابن‌سینا دانشگاه صنعتی شریف

3 طرح برگزیده

1. برج آزادی

یکی از مهم ترین کارهای که توانست زود هنگام شهرت ملی و حتی جهانی او را تثبیت کند، می توان به یادمان میدان شهیاد (آزادی فعلی) اشاره کرد. طرح یادمان طی یک مسابقه در سال 1346 خورشیدی جهت یادبود 2500 سال شاهنشاهی ایران برگزار و طرح پیشنهادی حسین امانت 24 ساله در بین طرح های ارائه شده، به عنوان طرح برتر انتخاب شد. طرح دارای ایده ی بسیار نافذ و جذابی بود و از همین رو به عنوان نماد “ایران مدرن” در کشورهای خارجی در آمد. برخورد مدرن امانت با طرح در عین حال داشتن مفاهیم و هندسه سنتی معماری ایرانی عواملی بود که بر اقتدار ایده ی طرح تاکید می کرد.

میدان و بنای آزادی یکی از مهم ترین میدان های تهران است. این میدان مجموعه ای است از: ساختمان یادبود، فضای سبز وسط میدان، فضای سبز حاشیه میدان، مسیرهای عبور خودرو و عابر پیاده. میدان آزادی ابتدا به عنوان فضای تشریفاتی و به منظور استقبال از میهمانان عالی رتبه خارجی طراحی و ساخته شد. ولی به مرور زمان به عنوان نشانه ی شهر تهران در ذهن هر ایرانی و خارجی جای گرفت. برج آزادی تلفیقی از معماری دوران هخامنشی – ساسانی و اسلامی است که حسین امانت طراحی آن را طبق معماری ایرانی – اسلامی انجام داد و این بنا را که مساحت زیر بنای میدان آن حدود ۷۸ هزار مترمربع است را در سه طبقه ساخت و نمای این بنا را به صورت دروازه ای با ارتفاع حدود ۴۵ متر ساخت ” برج آزادی در ایران، نمونه‌ای از نمادها و نشانه‌های شهری است که معماری شاخص آن، تلفیق طاق‌های معماری پیش از اسلام و بعد از اسلام و تبدیل آن به نمادی زیبا به لحاظ معماری است. در این طرح، معمار حتی به جزئیات اجرای بنا و نحوه چیدمان سنگ‌های نماد دقت وافری مبذول داشته تا در نهایت جز جز اجزا به کل واحدی بدل گردند. برج آزادی به صورت یک تندیس ساخته شده و به عنوان یک نماد شهری مورد توجه است.

2. دانشگاه صنعتی شریف

دانشگاه صنعتی شریف این مجموعه شامل كلاس‌های عمومی برای برگزاری كلاس‌های درس، آمفی تئاترها، یك كتابخانه، و چندین ساختمان برای رشته‌های مختلف است. هدف طراح در معماری این دانشگاه خلق فضایی سیال، جا دادن فضاهای مورد نیاز یك دانشگاه به اقتصادی‌ترین شكل ممكن، و در نهایت به چشم آمدن ساختمان‌های آن در كم‌ترین زمان ممكن است. 

3.ساختمان سازمان ميراث فرهنگی – تهران- ايران- 1363

یکی از شاخص های اصلی این مركز حفظ و ارتقای ميراث فرهنگی ايران و در آن فضاهايی برای برپايی كلاس‌های استادان در كنار شاگردان‌شان تعبيه شده و هم‌چنين هنرمندان و طراحان در آن به فعاليت‌های هنری می پردازند. در اين مركز، هنرمندان و متخصصان صنايع دستی در كنار هم به فعاليت می پردازند تا محصولات و آثار جديدی خلق كنند و به حفظ، احيا، و پيشرفت صنايع دستی و هنرهای زيبای سنتی ايرانی كمك ‌كنند. طراحی اين مجموعه برگرفته از سنت معماری پيش از اسلام، هم در روح طراحی و هم نظم هندسی، است و در عين حال در طراحی آن به طور كامل به كاركردهای معاصر و تکنولوژی ساخت و ساز توجه شده است. مجموعه ساختمان مرکزی میراث فرهنگی، مشتمل بر ساختمان اصلی، سالن اجتماعات و ساختمان چایخانه، با زیربنای ۱۴۰۰۰ متر مربع است.

بهرام شیردل یکی از ایرانیانی که در انتهای دهه ۸۰ میلادی توانست هم سو با متفکران بلند آواز اروپایی – امریکایی مباحث مهمی در حیطه معماری مطرح کند. او به سال ۱۳۳۰ خورشیدی در تهران متولد شد و به سال ۱۹۷۸ میلادی از دانشگاه تورنتو کانادا در رشته معماری فارغ التحصیل شد. در سال ۱۹۸۲ میلادی دوره تخصصی معماری را در آکادمی هنری کرنبورک در ایالت میشیگان آمریکا, زیر نظر دانیل لیبسکیند گذراند. او فعالیت حرفه ای خود را با تاسیس دفتر ” مهندسان مشاور آکس رونو” در لس آنجلس آغاز و پس از آن با عنوان ” مهندسان مشاور شیردل و کیپنیس” در لندن ادامه داد. این دفتر از سال ۱۳۷۶ خورشیدی و با نام ” مهندسان مشاور شیردل و همکاران” در تهران فعالیت معماری خود را دنبال نمود. مباحث و اندیشه های شیردل را باید در تحولات معماری بعد از دیکانستراکشن و عمدتا معماری فولدینگ جست و جو کرد. او آشنا به مباحث نظری معماری است, ولی نظریه پرداز به معنای واژه نیست و نباید از او انتظار بیان مباحث نظری معماری را داشت. مبانی نظری او در حیطه زیبا شناسی و تحول فرم دور می زند و این زیبایی شناسی, ریشه در تکنولوژی و برنامه های پیشرفته کامپیوتری دارد. وی که اندکی مسن تر از سنش به نظر می‌رسد، به اعتقاد منتقدانش، تا دهه چهارم زندگی در جرگه معماران مولف و مطرح جهان (علی الخصوص در رویکرد فولدینگ) محسوب می‌شد،  وی در طول دوران حرفه‌ای فعالیت خود در سمت‌های گوناگون نیز به دنیای هنر و معماری خدمت نمود که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به مدیریت و استاد برنامه تخصصی طراحی معماری در مدرسه لندن و همچنین تدریس معماری به‌عنوان استاد در ” انستیتو معماری کالیفرنیای جنوبی ” دانشگاه هاروارد و دانشگاه‌های دیگری در آمریکا و اروپا اشاره کرد.

آثار بهرام شیردل

پروژه کتابخانه اسکندریه در مصر

تالار همایش “نارا ” در ژاپن

دو پروژه موزه ملی آب ایران

کتابخانه کانسای ژاپن

طرح مسابقه پدیده کیش در ایران

موزه ملی اسکاتلند

طراحی شهری در متاپولیس لوس‌آنجلس

مرکز تجاری شیراز بین سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵

موزه بزرگ مصر سال ۱۳۸۱ خورشیدی

ساختمان مرکزی دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری در تهران سال ۱۳۸۰ خورشیدی

طرح پروژه‌ی کشور تماشاگرها در آمریکا سال ۱۹۸۲

طرح جامع مرکز شهر لس‌آنجلس آمریکا ۱۹۸۷

مرکز تاریخی شهر مونترال کانادا ۱۹۹۰

مرکز گردهمایی شهر نارا در ژاپن ۱۹۹۱

سفارت ایران در برزیل سال ۱۳۸۰

مجموعه مسکونی استیجاری یزد سال ۱۳۷۹

طرح توسعه حرم حضرت معصومه در قم سال ۱۳۷۸

بانک توسعه صادرات ایران در تهران ۱۳۷۶ خورشیدی

فرودگاه امام خمینی در تهران ۱۳۷۴ خورشیدی

طرح جامع شهر جدید چانگلیو در چین ۱۹۹۵

طرح موزه اسکاتلند ۱۹۹۲

3 آثار برگزیده

  1. کتابخانه اسکندریه در مصر

کتابخانه معروف اسکندریه در ماه اکتبر سال ۲۰۰۲ افتتاح شد.  این کتابخانه مدرن، این روزها یکى از نهادهاى علمى و آموزشى و نیز یکى از جاذبه‌هاى توریستى مصر محسوب می‌شود و می‌کوشد که یاد کتابخانه اسطوره‌اى اسکندریه را در مصر باستان زنده کند. این کتابخانه با گنجایش ۸ میلیون جلد کتاب قرار بود به یکی از مهم‌ترین مراکز تبادل اطلاعات در دنیا و مخصوصا در جهان اسلام تبدیل شود. معمارى شگفت انگيز كتابخانه جديد اسكندريه كه به يك صفحه شيب دار نقره اى شباهت دارد. كتابخانه معروف اسكندريه كه در ماه اكتبر سال ۲۰۰۲ گشايش يافت و قرار بود به يكى از مراكز مهم تبادل اطلاعات در تمام دنيا محسوب شود. جالب توجه آنكه اين كتابخانه مدرن، اين روزها نه تنها يكى از نهادهاى علمى و آموزشى، كه يكى از جاذبه هاى توريستى مصر محسوب مي شود و مي كوشد كه ياد كتابخانه اسطوره اى اسكندريه در مصر باستان را زنده كند. يكى از شگفتي هاى دنياى قديم، كتابخانه اسكندريه در كشور مصر است که اين كتابخانه ۲۲۸ سال قبل از ميلاد مسيح، توسط بطلميوس اول در شهر بندرى اسكندريه بنا شد و به محلى براى تجمع و تبادل نظر محققين و دانشمندان آن زمان درآمد.

2.مرکز تجارت جهانی شیراز

مرکز تجارت جهانی ایران با هدف ایجاد یکی از بزرگترین و خاص ترین مجتمع های چند منظوره تجاری، اداری، مسکونی، خدماتی، ورزشی، تفریحی، فرهنگی و توریستی منحصر به فرد در کشور، منطقه، و جهان با بهره گیری و دعوت از دانشمندان، نخبگان و متخصصان ممتاز و برجسته ایرانی و خارجی برای اولین بار در ایران با رعایت استانداردهای روز دنیا با سرمایه گذاری بخش خصوصی احداث می شود. اصلی ترین مسئله در طراحی ایجاد یک معماری یکپارچه برای قرار دادن این واحدهای تجاری و مسکونی در کنار فضای عمومی پروژه بوده است. برای ایجاد این معماری، یک تیوپ بسته با پایه شکل بر روی زمین که با برج ها در جهت عمودی امتداد پیدا می کرد و در بالا به هم متصل می شود.
سپس فضاهای عمومی به صورت یک تیوپ باز در فضای خالی تیوپ اول قرار گرفت. به این ترتیب تمام دسترسی های عمودی به واحد های تجاری و مسکونی از درون فضای عمومی تامین می شود.

اما باغ به کمک تغییر آتریوم ها و تبدیل شدن آن ها به یک آتریوم که باعث به وجود آمدن پیچشی در محور عمودی و ارتباط فضای کف آتریوم ها به کف باغ می شود، در مسیر حرکت فضاهای عمومی قرار می گیرد. در طراحی ساختمان های تجاری معمولا هدف رسیدن به حداکثر متراژ بر روی یک قطعه زمین که به وسیله سیستم تراکم ممکن می شود. مساله قابل اهمیت و تامل در پروژه شیراز این است که طراح این ساختمان از نظر تیپ ساختمانی به صورت برج در نیامد و با توجه به ساختار شیراز و فضای غنی فرهنگی این شهر تیپ ساختمانی جدیدی به عنوان آلترنایتو برج مطرح شد.

3.طرح پدیده کیش

مقیاس فوق العاده ای از پروژه و تنوع برنامه های داده شده به طراحی باعث می شود پروژه فراتر از رویه های عادی معماری و خواستار یک رویکرد شبیه به یک شهر باشد. طرح برنده جایزه اول در مسابقه طراحی جامع پدیده کیش، یک مکان تفریحی در جزیره کیش و ایجاد یک مکان فوق العاده و هیجان انگیز برای بهبود و تعمیق تجربه یک سفر است و در ذهن هر بازدید کننده باقی می ماند و توسط گروه معماری شیردل و همکاران طراحی شده است. پدیده کیش از مهم‌ترین قطب‌های گردش‌گری در ایران و چهارمین قطب در خاورمیانه که در قسمت جنوبی ایران واقع شده است. از این‌ رو، طراحی چنین مجموعه‌ای نیاز به یک روی‌کرد بسیار منطقی و خاص است، به دلیل وسعت زیاد زمین آن، طراحی آن فراتر از پروژه‌های معمولی می رود و شاید شبیه طراحی یک شهر است. ایده طراحی این گروه از کنارهم‌گذاری، تعامل، و توسعه مفاهیم موجود در معماری ایران به وجود آمده است. پدیده کیش از مهم‌ترین قطب‌های گردشگری در ایران و چهارمین قطب در خاورمیانه که در قسمت جنوبی ایران واقع شده است.